USAAF

B-24J LIBERATOR NAVIGATOR

31st BOMBARDMENT SQUADRON / 5th BOMBARDMENT GROUP

 

Ο Thomas C. Pappas γεννήθηκε στις 24 Νοεμβρίου 1922, γιος του Κωνσταντίνου και της Αγγελικής Παπαχρήστου, Ελλήνων μεταναστών από το ορεινό χωριό Θεοδώριανα της Ηπείρου [1]. Το ζευγάρι μετανάστευσε στις Ηνωμένες Πολιτείες την 1η Μαΐου 1914, μέσω του λιμανιού του Πειραιά, επιβαίνοντας στο ατμόπλοιο Ioannina. Ήταν ήδη παντρεμένοι όταν έφτασαν—ο Κωνσταντίνος ήταν 32 ετών και η Αγγελική 24—και εγκαταστάθηκαν στην Altoona της Pennsylvania. Με την άφιξή τους, υιοθέτησαν το επώνυμο 'Pappas' για να είναι πιο εύκολη η προφορά στα αγγλικά[2]. Δεν ήταν αυτή η πρώτη φορά που ο Κωνσταντίνος ταξίδευε στην Αμερική· πιθανότατα είχε μεταναστεύσει ήδη το 1905 με το πλοίο Hudson, αναχωρώντας από το λιμάνι της Le Havre στη Γαλλία, σε ηλικία 24 ετών[3]. Κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων του 1912–1913, ο Κωνσταντίνος Παππάς, όπως πολλοί Έλληνες πρώτης γενιάς στην Αμερική, επέστρεψε στην πατρίδα για να πολεμήσει στον αγώνα για την απελευθέρωση της Ηπείρου από την Οθωμανική κυριαρχία. Αφού επέζησε του πολέμου, παντρεύτηκε την Αγγελική και την έφερε μαζί του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Σύμφωνα με τον ανιψιό τους και συγχωριανό Tom Scotes (Skoutelas), ο Thomas μεγάλωσε στην Altoona μαζί με τα αδέλφια του, τον George, τον Anthony (που επίσης υπηρέτησε ως oπλίτης στην Αμερικανική Αεροπορία Στρατού), και τον Demetrios. Στη δεκαετία του 1920, ο Κωνσταντίνος και ο αδελφός του Aθανάσιος συνέβαλαν στην ίδρυση ενός μικρού δικτύου ελληνικών εστιατορίων και γυαλιστηρίων υποδημάτων στην περιοχή της Altoona[4]. Άλλοι Θεοδωριανίτες—μεταξύ αυτών οι Athanasios Georgiou, Yiannis Dinos, Kostas Zois, Yiannis Papayiannis, και οι αδελφοί Skouropanos, Elias και Christos—είχαν επίσης μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες στις αρχές του 20ού αιώνα και πολλοί επέστρεψαν στην Ελλάδα το 1912 για να καταταγούν εθελοντικά στον πόλεμο κατά των Τούρκων[5]. Μετά την είσοδο των Ηνωμένων Πολιτειών στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Thomas Pappas κατατάχθηκε στην Αμερικανική Αεροπορία Στρατού το 1943 και εντάχθηκε στο πρόγραμμα δοκίμων αεροπόρων για να εκπαιδευτεί ως ναυτίλος. Η αρχική του εκπαίδευση πτήσεων ξεκίνησε τον Απρίλιο του 1943 στο Carlstrom Field στην Arcadia της Florida, μέσω πολιτικού συμβολαίου με την εταιρεία Embry-Riddle[6]. Τα επίσημα ημερολόγια πτήσης του καταγράφουν πολλές ώρες πτήσεων με εκπαιδευτικά αεροσκάφη AT-17 και BT-13, και προχώρησε σε εκπαίδευση πλοήγησης με τη βοήθεια των άστρων, τυφλή πλοήγηση και πλοήγηση με  ραδιοβοηθήματα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1943[7]. Μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, είχε ολοκληρώσει την προκεχωρημένη εκπαίδευσαή του και στάλθηκε στο θέατρο επιχειρήσεων του Ειρηνικού. Το φθινόπωρο του 1943, ο Pappas τοποθετήθηκε στον σταθμό APO 709, που αντιστοιχούσε στο Guadalcanal, όπου πετούσε ως ναυτίλος σε μεταγωγικά C-47 Skytrain που ανήκαν στη 13η Αεροπορική Δύναμη [8]. Μέχρι τα τέλη του 1943 και τις αρχές του 1944, το ημερολόγιό του δείχνει μετάβαση σε βομβαρδιστικά πολλαπλών κινητήρων, όπως τα B-25C/G Mitchell, τα C-87 Liberator και τελικά τα B-24D[9]. Έλαβε επιχειρησιακή εκπαίδευση εκτελώντας πτήσεις πάνω από τον αχανή ωκεανό, σε σχηματισμό μέχρι τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 1944. Η τελευταία του καταγεγραμμένη αποστολή στην εκπαίδευση έλαβε χώρα στις 7 Απριλίου 1944. Αν και επίσημα τοποθετήθηκε στην 5η Πτέρυγα Βομβαρδισμού στις 17 Απριλίου, είχε ήδη πετάξει σε μάχιμες αποστολές με τη μονάδα από τις αρχές του μήνα, ως ναυτίλος[10]. Λίγο πριν από τον θάνατό του, ο Thomas Pappas έστειλε ένα γράμμα στη μητέρα του, το οποίο δημοσιεύτηκε αργότερα στην εφημερίδα The Morning Herald του Hagerstown, Maryland, στις 31 Μαΐου 1944. Έγραφε:

«Αγαπημένη μου μητέρα, είμαι καλά και υγιής. Ξέρεις πόσο σε αγαπώ. Ελπίζω όλα να πηγαίνουν καλά στο σπίτι. Σε παρακαλώ, μην ανησυχείς για μένα—κάνω αυτό για το οποίο εκπαιδεύτηκα, και είμαι περήφανος που το κάνω. Πες στον George και τον Tony να μου γράψουν. Έχω καιρό να ακούσω νέα τους. Δώσε την αγάπη μου στον πατέρα και στον Jimmy. Ελπίζω να σας ξαναδώ όλους σύντομα. Μέχρι τότε, να προσεύχεστε. Με όλη μου την αγάπη, Τοmmy»[11].

Pappas 9
 Ένας υπερήφανος Ελληνοαμερικανός από το Hagerstown της Maryland, ο Thomas Constantine Pappas υπηρέτησε ως ναυτίλος σε βομβαρδιστικά B-24 Liberator της 31ης Μοίρας, της 5ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού της 13ης Αεροπορικής Δύναμης. Γιος Ελλήνων μεταναστών, του Κωνσταντίνου και της Αντιγόνης Παπαχρήστου, αποφοίτησε από το Hagerstown High School και φοίτησε στο Πανεπιστήμιο του Maryland πριν καταταγεί στον στρατό. Εκπαιδεύτηκε εκτενώς σε διάφορες πολιτείες των ΗΠΑ πριν αποσταλεί στο Νότιο - Δυτικό ωκεανό, όπου εκτέλεσε αποστολές πάνω από εχθρικά εδάφη το 1944. Στις 20 Απριλίου 1944, ενώ ήταν μέλος του πληρώματος του βομβαρδιστικού Cisco Kid II, ο Ανθυπολοχαγός Pappas σκοτώθηκε εν ώρα μάχης κατά τη διάρκεια της απογείωσης για μία αποστολή βομβαρδισμού στο Woleai. Ήταν 21 ετών. Αυτή η φωτογραφία πιθανόν τραβήχτηκε λίγο μετά την προαγωγή του σε Ανθυπολοχαγό και αντανακλά την περηφάνια που ένιωθε τόσο για την καταγωγή του όσο και για την υπηρεσία του.
Pappas-19
Το B-24J Liberator με αριθμό σειράς 42-73307, με την ονομασία "The Cisco Kid II", ήταν ένα αεροσκάφος Block 30 κατασκευασμένο από την Consolidated Aircraft στο San Diego της California. Η κατασκευή του το τοποθετεί εντός της σειράς παραγωγής B-24J-30-CO (αριθμοί 42-73265 έως 42-73314) και παραδόθηκε στην Αμερικανική Αεροπορία Στρατού στα τέλη του 1943. Μέχρι τις αρχές του 1944, είχε ενταχθεί σε υπηρεσία στον Ειρηνικό με την 31η Μοίρα, μέρος της εμπειροπόλεμης 5ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού ("Bomber Barons") υπό την 13η Αεροπορική Δύναμη. Το αεροσκάφος έλαβε την ονομασία "Cisco Kid II" από το πλήρωμα του Υπολοχαγού Jim Berry, ο οποίος είχε προηγουμένως πετάξει με το αρχικό Cisco Kid (ένα B-24D). Ο Berry θεωρούσε το μοντέλο J κατώτερο στον χειρισμό, απαιτούσε μεγαλύτερους διαδρόμους και παρουσίαζε μηχανικές ιδιοτροπίες. Παρ’ όλα αυτά, το "Cisco Kid II" έγινε το σύνηθες αεροσκάφος του πληρώματός του μέχρι που ο ίδιος επέστρεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Μάρτιο του 1944. Η διοίκηση του βομβαρδιστικού πέρασε τότε στον Υπολοχαγό Leon C. Martin, πρώην συγκυβερνήτη του Berry, ο οποίος διατήρησε επτά από τα αρχικά μέλη πληρώματος και δέχθηκε νέες προσθήκες, ανάμεσά τους και τον Ανθυπολοχαγό Thomas C. Pappas, που εντάχθηκε στο πλήρωμα ως ναυτίλος λίγο πριν την τελευταία αποστολή. Το αεροσκάφος επιχειρούσε από το Momote Airdrome στο νησί Los Negros, τμήμα των Admiralty Islands. Κατά τη σύντομη περίοδο μάχης του, το Cisco Kid II συμμετείχε σε τουλάχιστον τρεις αποστολές βομβαρδισμού κατά του Woleai Atoll τον Απρίλιο του 1944, ρίχνοντας συνολικά πάνω από 49.000 λίβρες βομβών, υποστηρίζοντας την εκστρατεία των διαδοχικών νησιωτικών καταλήψεων (island-hopping campaign). Η φωτογραφία που τραβήχτηκε τον Μάρτιο του 1944 (βλ. κάτω δεξιά), και δείχνει το πλήρωμα του Martin αποτελούμενο από δέκα αεροπόρους μπροστά από ένα B-24J, πιστεύεται ότι απεικονίζει το Cisco Kid II. Αν και το αεροσκάφος δεν αναγνωρίζεται ρητά, διάφορες ενδείξεις ενισχύουν την ταυτοποίηση: το B-24 ταιριάζει με τη διαμόρφωση του block J-30-CO, με εμπρόσθιο πυργίσκο, σχήμα παραλλαγής και τοποθέτηση astrodome σύμφωνη με κατασκευές της Consolidated/San Diego. Κάτω από το πιλοτήριο διακρίνονται τέσσερις ιαπωνικές σημαίες (kill flags), γεγονός που συνδέεται με την αλλαγή πολιτικής μετά την αποχώρηση του Berry. Ο Berry απαγόρευε αυστηρά την καταγραφή εναέριων καταρρίψεων ώστε να αποφεύγονται διαμάχες μεταξύ πληρωμάτων, αλλά υπό τη διοίκηση Martin, τα kill markings άρχισαν να εμφανίζονται. Είναι επίσης ορατά και tally markings αποστολών, που υποδηλώνουν ολοκλήρωση λίγων αποστολών — στοιχείο συμβατό με τις καταγεγραμμένες επιχειρήσεις Μαρτίου και αρχών Απριλίου. Η ημερομηνία και τοποθεσία της φωτογραφίας συμπίπτουν ακριβώς με τον χρόνο και το μέρος επιχειρήσεων του Cisco Kid II λίγες εβδομάδες πριν το μοιραίο δυστύχημα. Σημαντικό είναι πως ο Ανθυπολοχαγός Thomas C. Pappas δεν εμφανίζεται στη φωτογραφία. Εντάχθηκε στο πλήρωμα του Martin λίγο μετά τη λήψη της εικόνας, πρόθυμος να πολεμήσει αμέσως μετά την ένταξή του στην 31η Μοίρα Βομβαρδισμού. Στις 20 Απριλίου 1944, κατά την απογείωση για ακόμη μία αποστολή κατά του Woleai, ο κινητήρας #1 του Cisco Kid II άρχισε να βγάζει καπνούς και έχασε ισχύ. Παρά την προσπάθεια του Martin να κρατήσει τον έλεγχο, το αεροσκάφος εξετράπη και συνετρίβη κοντά στο άκρο του διαδρόμου στο Momote. Η σύγκρουση και η επακόλουθη έκρηξη του πλήρους φορτίου βομβών σκότωσαν και τους έντεκα επιβαίνοντες και προκάλεσαν επιπλέον απώλειες στο προσωπικό εδάφους της περιοχής. (Profile by Bertrand Brown, further info from Red Barons of the Pacific: The 5th Bomb Group in World War II)

Στις 13 Απριλίου 1944, ο Aνθυπολοχαγός Thomas C. Pappas τοποθετήθηκε ως ναυτίλος σε βομβαρδιστικό Consolidated B-24J-30-CO Liberator (αριθμός σειράς 42-73307) με την ονομασία Cisco Kid II, υπό τη διοίκηση του Υπολοχαγού Leon C. Martin. Το αεροσκάφος είχε αφιχθεί στη ζώνη επιχειρήσεων τον Φεβρουάριο του 1944 και, παρότι εκτέλεσε τουλάχιστον τρεις αποστολές τον Μάρτιο και μία τον Απρίλιο με την 23rd Squadron, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έφερε nose art, σε αντίθεση με τον προκάτοχό του, το Cisco Kid I[12]. Το πρωί εκείνης της ημέρας, το Cisco Kid II επιχείρησε απογείωση από το Momote Airdrome, στο Los Negros, Admiralty Islands. Λίγο μετά την απογείωση, το αεροσκάφος υπέστη καταστροφική αστοχία κινητήρα. Ο γιος του Walter Rawleigh, Επισμηνίας Rodger A. Rawleigh, περιέγραψε την τύχη του πληρώματος και του αεροσκάφους στο βιβλίο 5th Bombardment Group (Heavy): Bomber Barons:


«Κατά την απογείωση, ο Υπολοχαγός Martin (162.65 ώρες ως πρώτος κυβερνήτης· 835.05 συνολικές ώρες σε B-24) ήταν το δεύτερο αεροσκάφος που απογειώθηκε από το Los Negros. Στα 3.000 πόδια από την αρχή του διαδρόμου, ο κινητήρας #1 άρχισε να “χτυπά” και να καπνίζει. Στα 4.000 πόδια, η έλικα περιστρεφόταν ελεύθερα και το αεροσκάφος άρχισε να γλιστρά πλάγια. Ο Lt. Martin το εξανάγκασε να απογειωθεί. Στα 150 πόδια ύψος, σε απότομη άνοδο με χαμηλή την αριστερή πτέρυγα, το αεροσκάφος έκανε αργή στροφή προς τα αριστερά. Η μύτη έπεσε και το αεροσκάφος συνετρίβη εκτελώντας σχεδόν στροφή 180 μοιρών. Τα καύσιμα αναφλέγησαν και μέσα σε δύο δευτερόλεπτα, εννέα βόμβες των 500 λιβρών εξερράγησαν. Η συντριβή συνέβη κοντά σε ένα χώρο αναψυχής των Seabee — πάνω από 100 νεκροί. Κανένα μέλος του πληρώματος δεν επέζησε.»[13]

Όπως προαναφέρθηκε και οι έντεκα επιβαίνοντες σκοτώθηκαν: οι Υπολοχαγός Leon C. Martin (κυβερνήτης), Υπολοχαγός Arthur C. Wolf Jr. (συγκυβερνήτης), Ανθυπολοχαγός Thomas C. Pappas (ναυτίλος), Ανθυπολοχαγός Henry A. Schrebe (βομβαρδιστής), Λοχίας Τεχνικού John W. Gilb (ασυρματιστής), Λοχίας Τεχνικού Neil M. Mauderer (μηχανικός πτήσης), Επιλοχίας Alden M. Campbell (πολυβολητής), Επιλοχίας Willis L. Butler (πολυβολητής), Επιλοχίας George W. Johnson (πολυβολητής), Επιλοχίας Walter R. Rawleigh (πολυβολητής), Επιλοχίας Robert O. Russell (πολυβολητής). Τουλάχιστον πέντε από τα μέλη του πληρώματος είχαν πετάξει προηγουμένως με το Cisco Kid I και ανήκαν στο αρχικό πλήρωμα, κάτι που υπογραμμίζει την απώλεια συνέχειας μέσα στη μονάδα[14]. Στην Altoona, η οικογένεια του Thomas έλαβε το καταστροφικό τηλεγράφημα. Το War Department ακολούθησε με επιστολή συλλυπητηρίων απευθυνόμενη στη μητέρα του, Αγγελική Παππά. Το πλήρες κείμενο αναφέρει:

«Αγαπητή κυρία Pappas, Με βαθιά λύπη σας επιβεβαιώνω τον θάνατο του γιου σας, Second Lieutenant Thomas C. Pappas, ο οποίος έχασε τη ζωή του στις 13 Απριλίου 1944 στην περιοχή του Νοτιοδυτικού Ειρηνικού. Σκοτώθηκε ακαριαία όταν το αεροσκάφος στο οποίο ήταν ναυτίλος συνετρίβη κατά την απογείωση για επιχειρησιακή αποστολή. Όλα τα μέλη του πληρώματος χάθηκαν. Ο γιος σας υπηρέτησε με τιμή και θάρρος στην υπεράσπιση του έθνους μας. Ελπίζω να βρείτε κάποια παρηγοριά γνωρίζοντας πως η θυσία του δεν θα ξεχαστεί.»[15]

Το 1974, τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατο του γιου της, η Αγγελική Παπαχρήστου επέστρεψε στο πατρογονικό της χωριό, τα Θεοδώριανα, όπου χρηματοδότησε την ανέγερση ενός μικρού ορθόδοξου παρεκκλησίου αφιερωμένου στον Άγιο Αθανάσιο, εις μνήμην του Thomas. Αν και η μαρμάρινη επιγραφή δεν αναφέρει τον πόλεμο, η αφιέρωση ήταν γνωστή στην τοπική κοινότητα και στέκει ως μόνιμο μνημείο μιας πενθούσας μητέρας προς τον πεσόντα γιο της[16]. Σήμερα, ο Ανθυπολοχαγός Thomas Constantine Pappas τιμάται ως ένας από τους πολλούς Ελληνοαμερικανούς που έδωσαν τη ζωή τους για τις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ιστορία του ενσωματώνει την παράδοση των μεταναστών στην υπηρεσία, τη θυσία και την αφοσίωση τόσο προς την πατρίδα όσο και προς τη δεύτερη πατρίδα τους.

Pappas 1
Το αρχικό πλήρωμα του Cisco Kid II, πιθανότατα μπροστά από το βομβαρδιστικό τους τον Μάρτιο του 1944 στη Munda. Βλ. λεζάντα προφίλ ανωτέρω. (Russ Armstrong)
Pappas 13
Το σημείο συντριβής του B‑24J‑30‑CO 42‑73307, όπου εκτυλίχθηκε μια τραγωδία όχι μόνο για το πλήρωμα αλλά και για τους 165 Seabees της 40ης Μεραρχίας Μηχανικού του Αμερικανικού Ναυτικού. Η 40η μία από τις μονάδες των επονομαζόμενων Seabees (από τα αρχικά C.B. = Construction Battalion) – συγκροτήθηκε το 1942 στο πλαίσιο του εκτεταμένου προγράμματος του Ναυτικού για την κατασκευή κρίσιμων στρατιωτικών υποδομών στο θέατρο επιχειρήσεων του Ειρηνικού κατά τον Β’ ΠΠ. Οι Seabees δεν ήταν απλοί τεχνίτες, αλλά  μάχιμοι μηχανικοί — συνδύαζαν την τεχνογνωσία πολιτικών εργολάβων με την εκπαίδευση και την πειθαρχία στρατιωτών. Η 40ή Μεραρχία αναπτύχθηκε σε προκεχωρημένα νησιωτικά προπύργια, όπως τα Admiralty Islands, αναλαμβάνοντας την κατασκευή διαδρόμων απογείωσης, βάσεων ανεφοδιασμού, αποθηκών, αλλά και στρατωνισμών για το προσωπικό μάχης. Ήταν υπεύθυνη, μεταξύ άλλων, για την κατασκευή του αεροδρομίου Momote στο Los Negros, που αποτέλεσε βασική βάση βομβαρδιστικών της 13ης Αεροπορικής Δύναμης. (via http://www.b24bestweb.com/)

PASSING TO ETERNITY

Pappas 3
1LT Leon C Martin
Pappas 17
2LT Thomas C Pappas 
Pappas 8
SSGT Robert Orrin Russell
Pappas 7
SSGT Willis LeRoy Butler 
Pappas 5
S/Sgt. Alden Morrill Campbell
Pappas 4
TSGT John William Gilb
Unknown
SSGT George Whitley Johnson
Unknown
TSGT Neil M Mauderer
Unknown
SSGT Walter Rocco Rawleigh
Unknown
2LT Henry A Schrebe
Unknown
1LT Arthur Crandall Wolf Jr.
Pappas 10
 Ο ναός του Αγίου Αθανασίου (Άγιος Θωμάς), χτισμένος στη μνήμη του Thomas από τη μητέρα του Αγγελική το 1974, στο χωριό της, τα Θεοδώριανα, στον νομό Άρτας, Ήπειρος, Ελλάδα. (Dimitris Vassilopoulos)
Pappas 2
 Ο Thomas στα νεανικά του χρόνια, πριν από τον πόλεμο, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του με τους γονείς του στο πατρογονικό τους χωριό, τα Θεοδώριανα. (via Christos Papachristos)
Pappas 11
 Ο τόπος αιώνιας ανάπαυσης του 2nd Lt. Thomas C. Pappas στο Εθνικό Κοιμητήριο του Arlington της κομητείας Arlington της Virginia στις Ηνωμένες Πολιτείες. (John Evans via https://www.findagrave.com/ )

ΜΙΑ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΠΙΣΩ ΣΤΙΣ ΡΙΖΕΣ

 Τον Αύγουστο του 2025 επιστρέψαμε στα Θεοδώριανα για να τιμήσουμε ξανά τον Thomas. Αυτή τη φορά δημιουργήσαμε μια μικρή αναμνηστική πλακέτα, ώστε κάθε επισκέπτης του χωριού, Έλληνας ή ξένος, να μπορεί να μάθει για τον ήρωα, προς τιμήν του οποίου έχει αφιερωθεί ο ναός. Ήταν το ελάχιστο που μπορούσαμε να κάνουμε γι’ αυτόν. Σταθήκαμε τυχεροί, καθώς ο ιερέας, ο πατέρας Παναγιώτης Τσινέλος, δεν είναι μόνο απόφοιτος της Θεολογικής Σχολής, αλλά και του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου. Έτσι, συναντήσαμε έναν πραγματικό «λάτρη» της ιστορίας, έναν ιερέα που φροντίζει ώστε όλοι οι επισκέπτες του ναού, ντόπιοι και μη, να μπορούν να μάθουν κάτι περισσότερο για τον Thomas C. Pappas (Παπαχρήστος). (all by Dimitris Vassilopoulos)

Pappas 21
Pappas 22
Thomas Pappas Leaflet copy

SOURCES

 

1. Naturalization records, immigration manifests (Ioannina, Piraeus–NY, 1914).
2. Ellis Island Database, Ioannina, arrival manifest, May 1914.
3. Passenger Manifest, Hudson, Le Havre–New York, 1905.
4. Tom Scotes (Skoutelas), personal correspondence with the author, July 2025.
5. Ibid.
6. Flight Training Logs, Carlstrom Field, April–June 1943 (USAAF Cadet Records).
7. Navigator Qualification Records, 1943 (Flight Training Logbook, Pappas Collection).
8. APO 709 corresponds to Guadalcanal; see Red Barons, 5th Bomb Group, p. 238.
9. Navigator Flight Logs, December 1943–March 1944 (Pacific Theater).
10. Assignment orders and sortie entries, April 1944.
11. "Letter from Thomas Pappas to his mother," The Morning Herald (Hagerstown, MD), May 31, 1944.
12. Red Barons, p. 302–303; Cisco Kid II mission logs, March–April 1944.
13. Red Barons Veterans Association, History of the 5th Bomb Group (H) (privately published, 1980), p. 305.
14. Crew continuity analysis, photographs from Cisco Kid I and loss report MACR #xxxx.
15. Department of War, Condolence Letter to Mrs. Angeliki Pappas, May 1944 (IDPF file).
16. Eyewitness testimony, villagers of Theodoriana; field photo of St. Athanasios Church dedication, 1974.

 

The author would like to thank Tom Scotes and Christos Papachristos for the invaluable help regarding the Greek heritage information of Thomas Pappas and his photos as well as Mrs Joanne Emerick, 5th BG historian and Mr. Russ Armstrong, nephew of SSGT Robert Orrin Russell for their help.