USAAF
B-26B MARAUDER PILOT
494TH BOMBARDMENT SQUADRON / 344TH BOMBARDMENT GROUP
Ο Thomas John Lewnes γεννήθηκε στις 6 Ιουνίου 1924 στο Brooklyn της Νέας Υόρκης από Έλληνες μετανάστες γονείς, τον John Peter Lewnes και την Anna B. Sporay. Ο πατέρας του, με καταγωγή από την Άρνα της Λακωνίας, είχε μεταναστεύσει στις Ηνωμένες Πολιτείες αναζητώντας ευκαιρίες και σταθερότητα. Εγκαταστάθηκε στο Maryland, όπου η οικογένεια έγινε σεβαστό μέλος της κοινότητας της Annapolis. Οι ελληνικές αξίες της τιμής, της προσφοράς και της θυσίας ήταν βαθιά ριζωμένες στην ανατροφή του Thomas. Συχνά βοηθούσε τον πατέρα του στο οικογενειακό καφέ στην Annapolis, αναπτύσσοντας ισχυρή εργασιακή ηθική και βαθιά εκτίμηση τόσο για τις ελληνικές του ρίζες όσο και για τις αμερικανικές αξίες.¹ Αποφοίτησε από το Annapolis High School το 1942 και κατατάχθηκε στην Αμερικανική Αεροπορία Στρατού τον ίδιο Ιούνιο. Μετά την αρχική εκπαίδευση, έγινε δεκτός ως Δόκιμος Ιπτάμενος, περνώντας τις φυσικές εξετάσεις τον Δεκέμβριο του 1942 και τον Ιούλιο του 1943.² Έλαβε τις ασημένιες πτέρυγες του ιπταμένου και ονομάστηκε Ανθυπολοχαγός στο Altus Army Air Field στην Oklahoma τον Οκτώβριο του 1943.³ Ο Lewnes εκπαιδεύτηκε σε δικινητήρια αεροσκάφη όπως το AT-10 και το B-25, διαπρέποντας ιδιαίτερα στη ναυτιλία με όργανα και στις νυχτερινές πτήσεις – δεξιότητες που αποδείχθηκαν πολύτιμες πάνω από τη Γαλλία.⁴ Ανατέθηκε στην 344η Πτέρυγα Βομβαρδιστικών και ειδικότερα στην 494η Μοίρα Βομβαρδισμού και έφτασε στην Αγγλία στις αρχές του 1944 με την 9η Αεροπορική Δύναμη. Η Πτέρυγα είχε ως έδρα το αεροδρόμιο RAF Stansted (Station 169) και πετούσε με το Martin B-26 Marauder, ένα ταχύτατο δικινητήριο βομβαρδιστικό μέσου τύπου με φήμη για τις απαιτήσεις του – μια πρόκληση που ο Lewnes αντιμετώπισε με επιτυχία.⁴ Κατά τις πρώτες εβδομάδες του στην Αγγλία, εκτέλεσε μια σειρά από αποστολές "shakedown" χαμηλού ρίσκου για τη ρύθμιση των σκοπευτικών και τη συντονισμένη πτήση σε σχηματισμό. Ξεκίνησε την πολεμική του καριέρα στις 7 Μαρτίου 1944, ως συγκυβερνήτης του B-26 42-95916 "Piccadilly Willy" (K9-H) υπό τον Yπολοχαγό Wilbur Kolberg, κατά τη διάρκεια επιδρομής στο αεροδρόμιο Conches στη Γαλλία. Αυτή ήταν η δεύτερη πολεμική αποστολή της 344ης Πτέρυγας Βομβαρδιστικών και τα 36 συμμετέχοντα αεροσκάφη εκτέλεσαν την επίθεση με τέτοια ακρίβεια ώστε επαινέθηκαν από την 99η Πτέρυγα. Το πλήρωμα των Lewnes και Kolberg πέταξε στη θέση 1-1-2, κοντά στον επικεφαλής του σχηματισμού, δείχνοντας την ακρίβεια και την αξιοπιστία τους.⁵ Οι ικανότητες και η συνέπειά του τον κατέστησαν γρήγορα σταθερό μέλος των προπορευόμενων στοιχείων των σχηματισμών. Ολοκλήρωσε αποστολές πάνω από στρατηγικούς στόχους σε ολόκληρη τη Γαλλία, συμπεριλαμβανομένων γεφυρών, αεροδρομίων και συγκοινωνιακών κόμβων. Η συμμετοχή του σε ολοένα και πιο σύνθετες αποστολές βοήθησε να ανοίξει ο δρόμος για τη Συμμαχική προέλαση από τη Νορμανδία και στην προώθηση στη βόρεια Γαλλία.⁶ Ανάμεσα στους στόχους που βομβάρδισε ήταν γερμανικοί σιδηροδρομικοί κόμβοι σε Caen, Vire και Dreux.
D-Day – Operation Overlord
Στις 6 Ιουνίου 1944, ο Υπολοχαγός Lewnes συμμετείχε στην ιστορική επίθεση της D-Day. Πετώντας και πάλι με το "Piccadilly Willy" ως συγκυβερνήτης του Υπολοχαγoύ Kolberg, το πλήρωμά τους είχε ανατεθεί να βομβαρδίσει παράκτιες πυροβολαρχίες κοντά στο La Madeleine στη χερσόνησο Cherbourg. Η 344th Πτέρυγα ηγήθηκε της δύναμης μεσαίων βομβαρδιστικών της 9ης Αεροπορικής Δύναμης εκείνο το πρωί, με 56 B-26 Marauder να απογειώνονται ακριβώς στις 04:12.⁷ Ο Lewnes πέταξε στη θέση 1-3-5 στο πρώτο box. Η προσβολή στόχου ξεκίνησε από τα 3.200 έως τα 6.700 πόδια στις 06:09 — λίγα λεπτά πριν το πρώτο κύμα των Συμμαχικών πεζοναυτών αποβιβαστεί στην παραλία Utah. Παρά τα μέτρια αλλά ανακριβή αντιαεροπορικά πυρά, η αποστολή ήταν επιτυχής. Οι εχθρικές παράκτιες άμυνες εξουδετερώθηκαν, συνεισφέροντας στην επιβίωση των αποβιβαζόμενων δυνάμεων.⁸ Το αεροσκάφος τους ήταν φορτωμένο με δεκαέξι βόμβες των 250 λιβρών γενικής χρήσης, οι οποίες έπεσαν στον στόχο με ακρίβεια. Μετά την D-Day, ο Lewnes συνέχισε να εκτελεί αποστολές. Αργότερα εντάχθηκε στο πλήρωμα του "Georgia’s On My Mind" (B-26 42-95894, K9-P), πετώντας με τον Υπολοχαγό DeFord. Στις 15 Αυγούστου 1944, επιτέθηκαν σε δεξαμενές καυσίμων στο Chantilly, κοντά στο Παρίσι. Ο Lewnes πέταξε στη θέση 1-1-4 και το αεροσκάφος τους έριξε ολόκληρο το φορτίο από ύψος 11.500 ποδιών.⁹ Κατά τη διάρκεια της θητείας του, ο Lewnes πραγματοποίησε 65 πολεμικές αποστολές, λαμβάνοντας το Air Medal με δώδεκα Oak Leaf Clusters, μία για κάθε πέντε αποστολές πάνω από εχθρικό έδαφος.⁰ Αυτό τον κατέταξε στους πιο έμπειρους πιλότους Marauder της 344ης.
Η Τραγική Τελευταία Πτήση
Με την ολοκλήρωση της περιοδείας του, ο Υπολοχαγός Lewnes επέστρεψε στις ΗΠΑ στα τέλη του 1944 και ανέλαβε καθήκοντα εκπαιδευτή στο Tyndall Field της Florida. Στις 27 Ιανουαρίου 1945, ενώ πετούσε με το B-26 42-107496, απογειώθηκε στις 12:20. Στις 12:25 ανέφερε στον πύργο ελέγχου ανάγκη για επείγουσα προσγείωση. Το δεξί φτερό του αεροσκάφους έπιασε φωτιά και το αεροσκάφος συνετρίβη στον κόλπο, εκρήγνυόμενο και σκοτώνοντας όλο το πλήρωμα.¹¹ Αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν “ίχνος φωτιάς” να εκτείνεται από το δεξί ακροπτερύγιο πριν την πρόσκρουση. Το δεξί σκέλος προσγείωσης είχε λιώσει, υποδεικνύοντας παρατεταμένη έκθεση σε υψηλή θερμοκρασία κατά την πτήση. Η έρευνα κατέληξε ότι τμήμα της δεξιάς κινητήριας θήκης είχε αποκοπεί, πιθανόν προκαλώντας ανάφλεξη ατμών καυσίμου στις δεξαμενές. Το δυστύχημα αποδόθηκε σε συνδυασμό μηχανικής βλάβης και καθυστερημένης συμμόρφωσης με τεχνική οδηγία σχετική με στεγανοποιητικά των δεξαμενών καυσίμου. Δεν υπήρχε ένδειξη σφάλματος πιλότου.¹² Η είδηση συγκλόνισε την οικογένεια και την κοινότητα. Ο πατέρας του έλαβε το μοιραίο τηλεγράφημα από το War Department και ο δήμαρχος της Annapolis, William McCready, διέταξε το κλείσιμο όλων των καταστημάτων κατά την ημέρα της κηδείας, στις 3 Φεβρουαρίου 1945, στον ναό St. Mary’s. Στρατιωτικό άγημα από το Fort Meade απέδωσε τιμές καθώς ο 1st Lt. Lewnes ετάφη στην Annapolis. Ήταν μία από τις πιο πολυπληθείς τελετές της χρονιάς στην πόλη.¹³ Στη σοβαρή αυτή περίσταση παρευρέθηκε σαλπιγκτής που απέδωσε το “Taps” και έγινε η τελετουργική αναδίπλωση της σημαίας. Γιος μεταναστών, ο Thomas Lewnes αναδείχθηκε σε επιδέξιο πιλότο μάχης που ρίσκαρε – και τελικά πρόσφερε – τη ζωή του για την υπεράσπιση της ελευθερίας. Ενσαρκώνει το καλύτερο και των δύο πατρίδων: το θάρρος του Αμερικανού αεροπόρου και το διαρκές πνεύμα του Έλληνα πατριώτη.

Νεοδιορισμένος ως πιλότος στην Αμερικανική Αεροπορία Στρατού, ο Thomas Lewnes ποζάρει για την επίσημη φωτογραφία αποφοίτησής του αφού ολοκλήρωσε την προχωρημένη εκπαίδευση σε δικινητήρια αεροσκάφη στο Altus Army Air Field, Oklahoma, τον Οκτώβριο του 1943. Περήφανος Ελληνοαμερικανός, ο Lewnes θα ενταχθεί σύντομα στην 344η Πτέρυγα Βομβαρδιστικών στην Αγγλία και θα πραγματοποιήσει 65 πολεμικές αποστολές με B-26 Marauder στο Ευρωπαϊκό Θέατρο. (Annita McPherson)

Το 'Piccadilly Willy' της 344ης Πτέρυγας και ειδικότερα της 494tης Μοίρας Βομβαρδιστικών, σταθμευμένο στο RAF Stansted στις αρχές του 1944. (FRE 7136)

Το Piccadilly Willy, που πήρε το όνομά του από τον πιλότο του, First Lt. Wilbur R. (Willy) Kolberg, 882 North Marengo Avenue, απεικονίζεται εδώ με το πλήρωμά του. Σαράντα επτά βόμβες, που αναπαριστούν αποστολές στην Ευρώπη, είναι ζωγραφισμένες στην άτρακτο, αλλά το αεροσκάφος είχε ολοκληρώσει 62 αποστολές χωρίς να τραυματιστεί μέλος πληρώματος όταν γράφτηκε το συνοδευτικό άρθρο μετά την απόβαση της D-Day, στις 6 Ιουνίου. Από αριστερά προς τα δεξιά, πίσω σειρά: Υπολοχαγός Kolberg (Κυβερνήτης), Ανθυπολοχαγός Thomas J. Lewnes (Συγκυβερνήτης, Annapolis, Md.), Υπολοχαγός Harold Harsin (Υπέυθυνος Αξιωματικός Πολυβολητών πετώντας ως πολυβολητής, Plant City, Fla.), Ανθυπολοχαγός Martin V. Frank, II (Πλοηγός - Βομβαρδιστής, New York City). Μπροστινή σειρά: Επιλοχίας Herman J. Coker (Ουραίος Πολυβολητής, Tampa, Fla.), Λοχίας Τεχνικού Robert C. Strassburg (ασυρματιστής - πολυβολητής, Ackley, Ia.), Επιλοχίας Warren R. Nohrenberg (Οπλουργός - Πολυβολητής, Omaha, Neb.). (via (Annita McPherson)

Το B-26 Marauder, με το προσωνύμιο Piccadilly Willy, είχε ανατεθεί στο πλήρωμα των Υπολοχαγού Wilbur ‘Willy’ Kolberg (Κυβερνήτης) και Ανθυπολοχαγού Thomas J. Lewnes (Συγκυβερνήτη). Το όνομα συνδύαζε το παρατσούκλι ‘Willy’ του Kolberg με το ‘Piccadilly’, πιθανώς αναφορά στο Piccadilly Circus του Λονδίνου — ένα πολιτιστικό σημείο αναφοράς για τους Αμερικανούς στρατιώτες στην Αγγλία. Το αεροσκάφος έφερε τον κωδικό K9-H και την τυπική αμερικανική παραλλαγή olive drab πάνω από neutral gray, με μαύρες-λευκές invasion stripes προ της εκστρατείας της Νορμανδίας. Η χιουμοριστική nose art με έναν λευκό πελαργό που ρίχνει βόμβα αποδίδεται στον υπεύθυνο συνεργείου εδάφους, Sgt. Chet Nason, αν και ο καλλιτέχνης παραμένει άγνωστος. Το Piccadilly Willy συμμετείχε σε μερικές από τις πρώτες αποστολές της 344ης Πτέρυγας Βομβαρδισμού, μεταξύ των οποίων και στη δεύτερη πολεμική αποστολή στις 7 Μαρτίου 1944 στο αεροδρόμιο Conches, καθώς και στη καθοριστική αποστολή της D-Day στις 6 Ιουνίου 1944, πλήττοντας γερμανικές παράκτιες άμυνες κοντά στο La Madeleine. Το αεροσκάφος είναι καλά τεκμηριωμένο σε φωτογραφίες εποχής, συχνά με mission markers κάτω από το κόκπιτ — μια μαρτυρία της εκτεταμένης του δράσης. Εντυπωσιακότερο όλωβν ότι το Piccadilly Willy επέζησε του πολέμου. (Copyright Bertrand Brown aka Gaetan Marie)

Απόκομμα από την εφημερίδα Sunday Sun με ημερομηνία 25 Ιουνίου 1944 για την D-Day. Σημειώστε τη φωτογραφία του Lewnes πάνω δεξιά.
(Annita McPherson)

Ο Ανθυπολοχαγός Lewnes επίσης πέταξε με το 42-95894 ‘Georgia’s on My Mind’, K9-P, με πιλότο τον DeFord. (344th BG Blog)

Ανακατασκευή φωτογραφίας με χρήση τεχνητής νοημοσύνης. (Annita McPherson & ChatGPT)

Κάρτα απονομής Air Medal του Yπολοχαγού Thomas Lewnes.
(Annita McPherson)

Ο Thomas, μία οικογενειακή φίλη, και ο αδελφός του Jack. (Annita McPherson)

Η ουρά του B-26 42-107496 μετά τη συντριβή στην οποία ο Ελληνοαμερικανός πιλότος έχασε τη ζωή του. (USAAF)

Τα αδέλφια Lewnes και ο πατέρας τους John P. Lewnes. (Annita McPherson)

Κοιμητήριο St. Mary’s, Annapolis, Maryland – Η ταφόπλακα της οικογενειακού τάφου των Lewnes. (Annita McPherson)
FOOTNOTES
1. ThomasLewnesWW2NewspaperArticles.pdf, user archive.
2. ThomasLewnesPhysicalExamForFlyingArmyAirCorpsDec42AndJuly43.pdf, U.S. Army Air
Forces physical qualification reports.
3. “344th Bomb Group: 1st Lt. Thomas J. Lewnes.” Shopworn Angel. http://shopwornangel.imaginarynumber.net/1st-lt-thomas-j-lewnes/
4–10. Ibid.
11–12. USAAF Crash Report No. 45-01-27-017: Lewnes, January 1945. Parts 1–5.
13. ThomasLewnesWW2NewspaperArticles.pdf, including Maryland Capital obituary.
14. Personal correspondence between Dimitrios Vassilopoulos and Anita McPherson, June
6–19, 2024.
SOURCES
Imperial War Museums. Roger Freeman Collection, Photo Code: FRE 7136. Depicts B-26B “Piccadilly Willy” of the 344th Bomb Group. https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205211832.
Mauer, Mauer. Combat Squadrons of the Air Force, World War II. Washington, DC: Office of Air Force History, 1969.
“344th Bomb Group: 1st Lt. Thomas J. Lewnes.” Shopworn Angel. Accessed May 2025. http://shopwornangel.imaginarynumber.net/1st-lt-thomas-j-lewnes/
United States Army Air Forces. Official Crash Report No. 45-01-27-017: 1st Lt. Thomas J. Lewnes, 27 January 1945. Parts 1–5. Tyndall Field, Florida.
ThomasLewnesWW2NewspaperArticles.pdf. Private collection. Includes Annapolis funeral coverage and War Department telegram.
ThomasLewnesPhysicalExamForFlyingArmyAirCorpsDec42AndJuly43.pdf. United States Army Air Forces Aviation Cadet Qualification Records, 1942–1943.
Personal correspondence between Dimitrios Vassilopoulos and Anita McPherson, June 6–19, 2024. Screenshots and testimony on family background, held in author’s archive.
